czwartek, 1 października 2026
Jerzy Buzek, Narodowy Skarb Rzeczypospolitej
======================================================================================== ======================================================================================== +++
Jerzy Buzek, Narodowy Skarb Rzeczypospolitej
Jerzy Karol Buzek (ur. 3 lipca 1940 r. w czeskich Śmiłowicach) to powszechnie znany i szanowany – polski polityk i inżynier, profesor nauk technicznych. W latach 1997–2001 prezes Rady Ministrów, w latach 2009–2012 przewodniczący Parlamentu Europejskiego.
+++ Był działaczem opozycji demokratycznej w PRL. W latach 1997–2001 poseł na Sejm III kadencji, w latach 1998–2001 przewodniczący Komitetu Integracji Europejskiej, jeden z liderów Akcji Wyborczej Solidarność, w latach 1999–2001 przewodniczący Ruchu Społecznego AWS, w latach 2004–2024 poseł do Parlamentu Europejskiego VI, VII, VIII i IX kadencji. Kawaler Orderu Orła Białego, najwyższego odznaczenia państwowego RP.
+++ Wywodzi się z ewangelickiej rodziny ze Śląska Cieszyńskiego. Bratem jego dziadka był Józef Buzek, przedwojenny senator kadencji i organizator Głównego Urzędu Statystycznego. Ojciec Jerzego Buzka, Paweł (zm. 1953), z zawodu był inżynierem. Matka, Bronisława z domu Szczuka (zm. 2003), była córką Jana Szczuki, nauczyciela i organisty ze Śmiłowic. Po zakończeniu II wojny światowej rodzina Buzków z dwójką dzieci (Heleną i Jerzym) zamieszkała w Chorzowie.
Uczył się w Szkole Podstawowej nr 24 w Chorzowie, a po jej ukończeniu – w latach 1953–1957 – w I Liceum Ogólnokształcącym im. Juliusza Słowackiego. Ukończył studia na Wydziale Mechanicznym Energetycznym Politechniki Śląskiej w Gliwicach w 1963 r. ze specjalizacją w zakresie mechaniki i energetyki. W 1969 r. obronił doktorat, habilitował się w 1979 r.. W 1997 r. otrzymał tytuł naukowy profesora nauk technicznych. Specjalizował się w zagadnieniach takich jak ochrona środowiska, procesy chemiczne w inżynierii ochrony środowiska, wymiana masy.
+++ W 1963 r. podjął pracę w Instytucie Inżynierii Chemicznej Polskiej Akademii Nauk w Gliwicach. Na początku lat 70. przebywał na stażu w University of Cambridge. W 1974 r. został nauczycielem akademickim na Politechnice Śląskiej, a w 1994 r. wykładowcą na Politechnice Opolskiej. Przez trzynaście lat w PAN kierował zespołem eksperckim ds. ochrony powietrza.
+++ Po przegranych wyborach parlamentarnych w 2001 r. został wykładowcą i prorektorem ds. nauki Akademii Polonijnej w Częstochowie. Był także członkiem i sekretarzem naukowym Komitetu Naukowego Inżynierii Chemicznej i Procesowej Polskiej Akademii Nauk w Gliwicach.
+++ We wrześniu 1980 r. wstąpił do Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność”, został przewodniczącym komisji zakładowej w swoim miejscu pracy. Współtworzył struktury górnośląskie, a następnie działał w Komisji Porozumiewawczej Nauki przy NSZZ „S”. W lipcu 1981 r. został wybrany na delegata na I Krajowy Zjazd Delegatów „S” w Gdańsku. Wszedł w skład prezydium zjazdu, w jego pierwszej turze był jednym z prowadzących obrady, w drugiej – został przewodniczącym prezydium zjazdu. Był współautorem słynnej odezwy „Posłanie do ludzi pracy Europy Wschodniej”, które zostało uchwalone 8 września 1981 r. przez historyczny I Krajowy Zjazd Delegatów NSZZ „Solidarność” w Gdańsku i wywołało wielkie oburzenie komunistycznej wierchuszki PRL oraz całego bloku wschodniego, spowodowało silny wstrząs ówczesnego kolosa na glinianych nogach.
+++ Po wprowadzeniu stanu wojennego w nocy z 12 na 13 grudnia 1981 r. przez komunistyczne władze PRL pod wodzą gen. Wojciecha Jaruzelskiego. uniknął internowania, od stycznia 1982 r. był jednym z wydawców i redaktorem naczelnym podziemnego dwutygodnika „Regionalny Informator Solidarności Śląsko-Dąbrowskiej”. Tę ostatnią funkcję pełnił przez rok. W maju 1982 r. utworzył działającą w podziemiu strukturę „S” – tzw. Regionalną Komisję Konsultacyjną, przekształconą w styczniu 1983 r. w Regionalną Komisję Wykonawczą (został jej przewodniczącym). Jako przedstawiciel najpierw RKK, następnie RKW współpracował z Tymczasową Komisją Koordynacyjną, chociaż nie został jej formalnym członkiem. Posługiwał się pseudonimami Hubert i Karol. W czerwcu 1983 r. na stanowisku przewodniczącego RKW zastąpił go formalnie Tadeusz Jedynak, w praktyce dalej Jerzy Buzek kierował bieżącymi pracami komisji i uczestniczył w pracach TKK jako tzw. łącznik merytoryczny. W tym samym roku został koordynatorem zespołu łączników merytorycznych ze wszystkich regionów, odpowiadał za merytoryczne przygotowanie zebrań TKK, w tym projektów oświadczeń i wypowiedzi programowych. Pełnił tę funkcję do lipca 1986 r., następnie ograniczył działalność opozycyjną z uwagi na poważną chorobę córki Agaty, a w 1987 r. wyjechał za granicę w celu podjęcia jej leczenia.
+++ Działalność związkową kontynuował po 1989 r., wchodził w skład władz regionalnych i krajowych związku, był także przewodniczącym IV, V i VI krajowego zjazdu delegatów. W 1991 r. kandydował do Sejmu z listy NSZZ „S”
+++ Został członkiem zespołu ekspertów Akcji Wyborczej Solidarność i współautorem gospodarczego programu AWS. W wyborach w 1997 r. otrzymał 1488 głosów w okręgu gliwickim. Mandat posła na Sejm III kadencji uzyskał z listy krajowej AWS.
+++ Od października 1997 r. do października 2001 r. pełnił funkcję premiera, stojąc na czele gabinetu tworzonego przez koalicję AWS-UW, potem mniejszościowego rządu AWS. Po objęciu urzędu zawiesił członkostwo w NSZZ „Solidarność”. W 1998 r. został przewodniczącym Ruchu Społecznego AWS, a w 2000 r. stanął na czele całej AWS. W okresie jego rządów Polska przystąpiła do NATO (12 marca 1999 r.) prowadzono także negocjacje nad członkostwem w Unii Europejskiej. Kierowany przez niego rząd wprowadził tzw. cztery reformy (emerytalną, zdrowia, administracji i oświaty). Jerzy Buzek był pierwszym w historii Polski luteraninem na stanowisku premiera, a także pierwszym premierem III RP urzędującym przez pełną czteroletnią kadencję parlamentu.
+++ W wyborach w 2001 r. nie uzyskał poselskiej reelekcji, kandydując z ramienia AWSP, która nie przekroczyła progu wyborczego. Zrezygnował następnie ze stanowiska przewodniczącego Ruchu Społecznego AWS, ustępując na rzecz Mieczysława Janowskiego. 13 czerwca 2004 r. został wybrany na posła do Parlamentu Europejskiego z listy Platformy Obywatelskiej. Uzyskał w wyborach 173 389 głosów (to jest 22,14% wszystkich głosów oddanych w okręgu katowickim i najlepszy wynik w całym kraju). W Parlamencie
W Parlamencie Europejskim przystąpił do największej frakcji politycznej, Europejskiej Partii Ludowej – Europejskich Demokratów (EPP-ED). W VI kadencji został członkiem Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii oraz Ochrony Środowiska, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności. Pracował w Stałej Delegacji Parlamentu Europejskiego UE - Ukraina oraz w Delegacji do spraw stosunków z państwami Azji Południowo-Wschodniej i Stowarzyszeniem Państw Azji Południowo-Wschodniej (ASEAN).
+++ W 2009 r. z ramienia Platformy Obywatelskiej po raz drugi został eurodeputowanym z okręgu katowickiego, uzyskując najwyższe poparcie w skali kraju. Głosowało na niego 393 117 osób (ponad 42% wszystkich głosów oddanych w tym okręgu). Wkrótce po wyborach został członkiem PO. 14 lipca 2009 r. został wybrany na przewodniczącego Parlamentu Europejskiego. Za jego kandydaturą głosowało 555 z 713 biorących udział w wyborze eurodeputowanych. Funkcję tę pełnił do 17 stycznia 2012 r. W 2010 r. został członkiem Komitetu Doradczego Europejskiej Sieci Pamięć i Solidarność. W 2014 r. po raz trzeci z rzędu uzyskał mandat posła do Parlamentu Europejskiego. Został przewodniczącym Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii oraz Konferencji Przewodniczących Komisji Parlamentu Europejskiego. W 2019 r. z powodzeniem ubiegał się o reelekcję z listy Koalicji Europejskiej. W kwietniu 2024 r. ogłosił, że nie wystartuje w kolejnych wyborach do Parlamentu Europejskiego. W grudniu tego samego roku został powołany na stanowisko społecznego doradcy ministra do spraw Unii Europejskiej (w związku z rozpoczynającą się prezydencją Polski w Radzie UE.
+++ Jeśli chodzi o życie prywatne, Jerzy Buzek jest członkiem Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP. Jego żoną została Ludgarda Buzek (ur. 11 maja 1935 r.) Ma córkę Agatę.
+++ W 2012 r., w uznaniu znamienitych zasług dla Rzeczypospolitej Polskiej, a w szczególności dla przemian demokratycznych w Polsce, za działalność naukową i państwową, za wybitne osiągnięcia w działalności politycznej na arenie międzynarodowej, został odznaczony przez Bronisława Komorowskiego Orderem Orła Białego. Uroczystość odznaczenia odbyła się 11 listopada 2012 r. 16 sierpnia 2013 r. wszedł w skład Kapituły Orderu Orła Białego. Zrezygnował z członkostwa w niej krótko przed 5 stycznia 2016 r. w okresie prezydentury Andrzeja Dudy.
+++ Jerzy Buzek otrzymał dużo zasłużonych odznaczeń różnych krajów: Austrii, Hiszpanii, Węgier, Estonii, RFN. Został też wyróżniony tytułem doctora honors causa wielu uczelni wyższych Polski i zagranicznych. Nagrodzono go również wieloma tytułami honorowymi i medalami.
+++ W 2006 r. uznany został za najbardziej pracowitego europosła (MEP Awards) w kategorii badania i technologia, w 2013 r. w kategorii „energia”. W 2020 r. otrzymał tytuł „Europosła Roku” za wybitne osiągnięcia. W 2011 r. otrzymał Specjalną Perłę Honorową za działania na rzecz budowania pozycji i prestiżu Polski na świecie. W 2013 r. odebrał Medal Marcina Lutra nadany mu przez Radę Kościołów Ewangelickich w Niemczech (jako pierwszemu laureatowi spoza Niemiec).
+++ Osobiście muszę wyznać, że w niedzielę, 30 sierpnia 2026 r. z głębokim wzruszeniem oglądałem w TVP film dokumentalny „Jerzy Buzek. Siła marzeń” i transmisję na żywo, kiedy były przewodniczący UE (86 lat) otrzymał w Europejskim Centrum Solidarności w Gdańsku Odznakę Solidarności i Praw Człowieka ECS, w przeddzień 46. rocznicy podpisania Porozumień Sierpniowych. Wybitny Polak, znakomity przykład dla wszystkich Rodaków, nasz niezwykły drogowskaz został należycie doceniony za wielkie zasługi dla Ojczyzny, Europy i Świata. +++
Zdzisław Jan Brzeziński +++ +++ +++
PS. W przygotowaniu niniejszego tekstu korzystałem z wolnej encyklopedii internetowej „Wikipedia” i źródeł własnych.
======================================================================================== ======================================================================================== +++
Subskrybuj:
Posty (Atom)
